«Η Γυναίκα της Άμμου» από τον Χρήστο Γκέζο (ή αλλιώς «Μίμης»)

Posted: Δεκέμβριος 12, 2011 in Movies

Τίτλος: Η Γυναίκα της Άμμου
Πρωτότυπος τίτλος: Suna no onna
Αγγλικός Τίτλος: The Woman in the Dunes
Συγγραφέας: Κόμπο Αμπέ (Kobo Abe)
Μετάφραση: Στέλιος Παπαλεξανδρόπουλος, από τα Ιαπωνικά
Εκδόσεις: Άγρα
Έτος έκδοσης: 2004
Έτος πρώτης έκδοσης: 1962

Ένας εντομολόγος επισκέπτεται ένα χωμένο μέσα στους αμμόλοφους χωριό, για να ανακαλύψει ένα νέο είδος εντόμου. Σαν έντομο κι αυτός, θα παρασυρθεί στην παγίδα των χωρικών και θα αναγκαστεί να ζήσει με μια γυναίκα μέσα σε μια από τις τεράστιες τρύπες στην άμμο, υποχρεωμένος να φτυαρίζει και χωρίς τρόπο διαφυγής. Στην πορεία θα δοκιμάσει το βάσανο του εγκλεισμού, την πίκρα της αποτυχίας, αλλά και την ανεπαίσθητα κλιμακούμενη σχέση με την γυναίκα.

Σπουδαίους ανθρώπους στις τέχνες έχει βγάλει η Ιαπωνία, και ένας από αυτούς φαίνεται να είναι και ο Κόμπο Αμπέ. Έχοντας χαρακτηριστεί ο Ιάπωνας Κάφκα, από αυτό και μόνο το βιβλίο του φαίνεται ότι τον απασχολούν θέματα όπως η κλειστοφοβία, η υπαρξιακή αγωνία και η δυνάστευση από τον άλλον, η ματαιότητα απέναντι στο νόμο, αλλά και επιπλέον η πάλη των φύλων, το νόημα που δίνει ο καθένας στη ζωή του και η αέναη προσπάθεια για την ευτυχία. Όλα αυτά τα μπλέκει δημιουργώντας ένα απολύτως προσωπικό στιλ, που ακροβατεί ανάμεσα στον ρεαλισμό, τον σουρρεαλισμό και τονμαγικό ρεαλισμό, μια γραφή άλλοτε ποιητική άλλοτε επιστημονικά ακριβής, που βουτάει τον αναγνώστη κατευθείαν μέσα στην άμμο. Δίνοντας ουσιαστικά σε αυτήν υπόσταση ανθρώπινου χαρακτήρα, αφήνει την ρευστότητά και την διαβρωτική της δύναμη να γίνει παραλληλία για την ζωή την ίδια και την κάνει να αναπτύσσεται και να νιώθει, όπως το δίδυμο των πρωταγωνιστών, και χρησιμοποιώντας μια γραφή που μπλέκει την σκέψη του άντρα αξεδιάλυτα με την αφήγηση, μέσα από εκπληκτικές παρομοιώσεις και σχήματα λόγου, αναδεικνύεται σε αληθινό μαέστρο που δημιουργεί ατμόσφαιρα ασφυκτικής απελπισίας στον αναγνώστη, έως και αγανάκτησης. Μερικές προτάσεις του που μου έμειναν χαραγμένες:
Οι ήχοι των ουρλιαχτών της ήταν σαν λίμα που τριβόταν στις άκρες των νεύρων μου [εδώ είχα ανατριχιάσει για κάμποσο]
Ένιωθα τόσο βαρύς, λες και είχα κοιμηθεί με σιδερένια ρούχα πάνω σε μαγνήτη.
Οι μηροί της για κάποιο λόγο τον τρέλαιναν. Ήταν τέτοια η έλξη του που ήθελε να βγάλει όλα τα νεύρα από το σώμα του και να τα τυλίξει γερά γύρω τους.
Η ιστορία αυτή θα μπορούσε να ιδωθεί ως ένας σύγχρονος μύθος του Σίσυφου, που έσερνε την πέτρα μέχρι την κορυφή του βουνού απλώς για να ξαναρχίσει έπειτα από το μηδέν, μια αλληγορία για την (εθελούσια ή όχι) απομόνωση του ανθρώπου ή ακόμα και για την χειραγώγηση του άντρα από τη γυναίκα. Ναι, ότι η τρύπα στην άμμο είναι ένα σύμβολο για το γυναικείο αιδοίο είναι καθαρά προσωπική άποψη. Όχι, βεβαίως, ότι είναι φαλλοκρατικό κείμενο, απεναντίας σφίγγει τους δεσμούς ανάμεσα στα δυο φύλα μέχρι που τελικά αυτά εξισώνονται και γίνονται ένα. Κυνικό, αστείο, καταδικαστικό, τρυφερό και ζωώδες, όλα αυτά τα στοιχεία εναλλάσσονται ανύποπτα και προσφέρουν στον αναγνώστη μια ολοκληρωμένη εμπειρία ανάγνωσης, ένα βιβλίο που μένει στο κεφάλι σου, σε στοιχειώνει, όπως λέμε, και το πλάθεις ολοένα και περισσότερο μέσα σου, βλέποντάς το συνεχώς καλύτερο.

                                                                                                                                                                                

Το βιβλίο απέσπασε πολλά βραβεία, τόσο εντός όσο και εκτός συνόρων, ενώ έγινε ταινία στα 1964 από τονΧιρόσι Τεσιγκαχάρα, που πήρε το εδικό βραβείο στις Κάννες και αποτελεί ένα από τα κορυφαία αριστουργήματα του παγκόσμιου κινηματογράφου. Το σενάριο το έγραψε ο ίδιος ο Αμπέ, για αυτό και είναι από τις πιο πιστές μεταφορές βιβλίου που έχουν γίνει ποτέ στην μεγάλη οθόνη. Αίσθηση προκαλεί η μουσική επένδυση, που σου τρυπάει το δέρμα όπως η άμμος και δημιουργεί ένα κλίμα αφιλόξενο κι εχθρικό, εντείνοντας έτσι το κλειστοφοβικό της όλης υπόθεσης. Η ταινία είναι κι αυτή στοιχειωτική, μένει μέσα σου και μεγαλώνει, ενώ παράλληλα αγγίζει ορισμένες φορές τα όρια του τρόμου. Από τις αγαπημένες μου του σπουδαίου γιαπωνέζικου κινηματογράφου.

Ο συγγραφέας προτάθηκε αρκετές φορές για το Νόμπελ λογοτεχνίας, χωρίς επιτυχία. Αδίκως, όπως αναφέρει και ο Kenzaburō Ōe, τιμημένος ο ίδιος με την σπουδαία διάκριση.
Προσωπικά, θα αναζητήσω στα αγγλικά τα: Face of Another και The Box Man, καθώς ο συγγραφέας έχει τα φόντα να μπει στους αγαπημένους μου.
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s