«Μετρόπολις (1927, Φρίτς Λάνγκ)» από τον Φίλιππο Αμολοχίτη!

Posted: Ιανουαρίου 22, 2012 in Movies

Αν και μόλις πριν από λίγα λεπτά ολοκλήρωσα το κείμενο που θα γράψω για τη συγκεκριμένη ταινία στο επόμενο τεύχος του περιοδικού (σε συνεργασία με την τεράστια Βάσω Βελώνα), δεν μπόρεσα να αποφύγω μια εκτενέστερη κριτική για την ταινία μέσω του μπλογκ. Ας τα πάρουμε όμως απ’ την αρχή. Στόχος μου είναι να αποδώσω την εμπειρία μου από την παρακολούθηση της ταινίας, αλλά και της ιστορίας γύρω από το νόημά της γενικότερα και όχι μόνο από την ταινία καθαυτή.

Η πρώτη εμπειρία με την ταινία είναι… οδυνηρή. Είναι πολύ μεγάλη, βωβού κινηματογράφου, παμπάλαια και επιστημονικής φαντασίας. Για μένα που δεν είμαι και εξοικειωμένος με περίεργες ταινίες, μου φαινόταν βασανιστικό, οι ήρωες έκαναν σα σπαστικοί, η μουσική ήταν ένα όμορφο μεν, ασταμάτητο δε, χαλί κλασικών συνθέσεων και ο φουτουρισμός του 1927 είναι λίγο αστείος στις μέρες μας. Ούτε σε μισή εφεύρεση δεν έπεσε μέσα. Άντε σε μία… Ακούγεται απαίσιο… Και για τουλάχιστον το πρώτο περίπου μισό, αποδεικνύεται πως είναι, ακριβώς επειδή δε δείχνει να είναι τίποτα παραπάνω από αυτό: Μια κλασική ιστορία για μια φουτουριστική δυστοπία, όπου οι άνθρωποι είναι σαφώς διαχωρισμένοι σε πλούσιους και φτωχούς με τους πρώτους να την περνάνε ζάχαρη και τους δεύτερους να περνάνε του Χριστού τα πάθη εις διπλούν σε καθημερινή βάση. Οι πρωταγωνιστές επίσης προβλέψιμοι: Ο κακός πατέρας, ιδρυτής της πόλης και δυνάστης της, ο γιος που είναι κακομαθημένος αλλά τελικά είναι ψυχούλα, ο κακός επιστήμονας, η γυναίκα-αγία, όλα είναι εκεί. Το μόνο που δεν παραξενεύει πάντως σε πρώτη φάση, είναι το πώς η ταινία αυτή άσκησε τόση επιρροή. Έχει τα πάντα που θα βλέπαμε σε μια ταινία για το μέλλον σήμερα, τα πάντα που θα βλέπαμε σε μια ταινία δράσης σήμερα, ακόμα και τα πάντα που θα βλέπαμε σε ένα σήριαλ στο Μέγκα σήμερα.

Ακριβώς σε αυτό το σημείο λοιπόν, μετά την πρώτη ώρα περίπου,  το όλο θέμα αρχίζει να προβληματίζει. Η αρχικά απλή ιστορία, τείνει να μπερδεύει, όχι τόσο λόγω περίεργης πλοκής, αλλά λόγω του ότι κανείς δεν μπορεί να είναι σίγουρος για το τι θέλει να πει. Το τελευταίο μισάωρο θα σας αφήσει σίγουρα σε μεγάλη σύγχυση, αφού δε θα καταλαβαίνετε τι ήθελε να συμβολίσει η ταινία και τελικά αν ήθελε να έχει κάποιον συμβολισμό. Το χειρότερο, ή το καλύτερο, είναι ότι δε θα είστε μόνο εσείς ή εγώ που μπερδευόμαστε, είναι όλοι! Μία πολύ μικρή αναζήτηση στο διαδίκτυο θα σας πείσει. Άλλοι λένε ότι είναι προπαγάνδα κατά των κομμουνιστών και των Εβραίων και ότι τη λάτρευε ο Χίτλερ, άλλοι αντίθετα ότι η ταινία καταδικάζει τον ανερχόμενο τότε καπιταλισμό και τις εργασιακές σχέσεις, άλλοι ότι ο σκηνοθέτης θέλει να δείξει τη ματαιότητα τόσο του καπιταλισμού, όσο και του κομμουνισμού. Εμένα πάλι με προβλημάτιζε η τόσο συχνή αναφορά στη Βίβλο και τη θρησκεία γενικότερα, η οποία μάλιστα συχνά φαίνεται και η μόνη σανίδα σωτηρίας για τους ήρωες. Ή ποιος ξέρει, θα μπορούσαμε να πούμε ότι προφητεύει την εφεύρεση των ρομπότ και εκφράζει ανησυχίες για την άκριτη πρόοδο της τεχνολογίας. Από την άλλη, κάποιος θα μπορούσε να τα παραβλέψει όλα αυτά και να κοιτάξει μόνο στις δύο τελείως διαφορετικές ιστορίες αγάπης που η ταινία παρουσιάζει. Σα θεατής μπερδεύτηκα ιδιαίτερα για το αν ο σκηνοθέτης ενδιαφέρθηκε ποτέ πραγματικά να περάσει πολιτικο-κοινωνικά μηνύματα, ή απλώς ήθελε να δώσει ένα υπερ-πολυτελές, φουτουριστικό love story. Δε το λέει μόνο το διαδίκτυο πάντως, η αίσθηση της σύγχυσης είναι έντονη και έκδηλη από την πρώτη στιγμή που η ιστορία αρχίζει να παίρνει συγκεκριμένη μορφή.

Τα πράγματα περιπλέκονται περισσότερο αν δει κανείς την ιστορία ΓΥΡΩ από την ταινία: Η ταινία λογοκρίθηκε, έγινε αντικείμενο επιμέλειας άσχετων ανθρώπων, κόπηκε και γενικά κανείς μέχρι περίπου πριν τρία χρόνια δεν ήξερε ποια ήταν η συνολική της διάρκεια και ποιες όλες της οι σκηνές. Οι λόγοι της όποιας τροποποίησης της επίσης είναι πολλοί: άλλοτε πολιτικοί, όταν νόμιζαν ότι η ταινία περνάει κομμουνιστικά μηνύματα και άλλοτε καλλιτεχνικοί, όταν κρινόταν πολύ μεγάλη ή πολύ ασυνάρτητη για το κοινό. Ακόμα και ο σκηνοθέτης παρουσιάζεται από άλλους ως σαδιστής και από άλλους ως τέλειος επαγγελματίας.

Όλος αυτός ο μύθος και η παραφιλολογία, προσδίδουν στο Metropolis μια ιδιόμορφη γοητεία. Δεν ξέρω αν αρκούν ωστόσο ώστε να τη δει κανείς. Σαν ταινία, η προσωπική μου άποψη είναι ότι δε λέει τίποτα, ακριβώς επειδή προσπαθεί να πει τόσα πολλά, τόσα που ούτε ίσως ο δημιουργός της να μην είχε προβλέψει. Ίσως από την άλλη να είναι αυτός από μόνος του ένας λόγος για να αφιερώσει κανείς το χρόνο για να τη δει.

Ο jeune premier του μέλλοντος,

Φίλιππος Αμολοχίτης

Advertisements
Σχόλια
  1. Ο/Η Μαχη λέει:

    την έχω δει πάνω 2-3 φορές, η μια από αυτές ήταν με ζωντανή μουσική που έδενε φοβερά με το έργο (ηταν μάλιστα η βερσιόν με τις κομμένες σκηνές που αποκαταστάθηκαν πρόσφατα), μπορώ να πω ότι ήταν και η μοναδική φορά που δεν βαρέθηκα ούτε μια στιγμή, παρότι ήξερα τι θα συμβεί…όσο για την ανάλυση, έχω κι εγώ τις σκέψεις μου, έχει πολλούς
    «χτυπητούς» συμβολισμούς, οι οποίοι εκ πρώτης όψεως φαίνονται ιδιαιτέρως απλοϊκοί (και σε πολλά επίπεδα, ναι οι χαρακτήρες είναι καρικατούρες, «τύποι», όπως αναφέρεις κι εσύ). Η ιστορια με τον Χίτλερ είναι δημοφιλής, πιθανότατα ίσχυε αλλά ο Λανγκ την κοπάνησε.
    Προσωπικά μ’αρεσει πολύ η αισθητική της ταινίας, υπάρχει αυτό το δυστοπικό setting, η εναλλαγή φωτός-σκοταδιού, το μέσα με το έξω, λευκό-μαύρο…Βασίζεται σε κάποιες αρχετυπικές αντιθέσεις και η απλότητα αυτών είναι που την κάνει αρχικά προσιτή πιστεύω-για το σύγχρονο θεατή μπορεί και κάπως αφελή μέχρι ένα σημείο- αλλά και της προσδίδει κλασσική αξία.

    Αγαπημένη σκηνή όταν λυσσάει η τύπισσα στο χορό ως άλλη Σαλώμη με όλο αυτό το χαμό που γίνεται από κάτω, η «γνήσια» και καλή ήταν πολύ βαρετή :Ρ

  2. Ο/Η Φρίτς Λάνγκ λέει:

    Η ταινία μου τα σπάει. Φίλιππε τράβα δες κανα Fast and Furious να χαρείς εφέ!

  3. Ο/Η φίλος του προλαλήσαντα να ούμε λέει:

    Αφού δεν την έχεις δει… Δε με ρώταγες και σου λεγα εγώ ότι είναι απάλευτη; ή μπερδεύτικα;

  4. Ο/Η Φώτ λέει:

    Ταινία σταθμός. Μπορεί να μην κατάφερε να προφητέψει τις μελλοντικές συσκευές, αλλά σίγουρα διαμόρφωσε τον κινηματογράφο του μέλλοντος. Δες πότε γυρίστηκε και πόσο επηρέασε. Και γιατί επηρέασε; Σίγουρα αν το σκεφτείς κάποιος λόγος θα υπάρχει…
    Και μην ξεχνάμε, γυρισμένη από το Λάνγκ. Και αυτό από μόνο του αρκεί για να τη δεί κανείς. Πόσο μάλλον όταν πρόκειται για τόσο πρωτοποριακό έργο.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s